BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QŨY LAURENCE S’TING

CUỘC THI THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ E-LEARNING





Giáo viên: Lê Thị Tường Vy
Email:c2hongly@gmail.com

Trường THCS Hồng Lý
Huyện Vũ Thư -Tỉnh Thái Bình
Tháng 11/2012
NGỮ VĂN 9
BÀI 24: SANG THU
* Mục đích, yêu cầu cần đạt:
1.Kiến thức:
- Phân tích được những cảm nhận tinh tế của nhà thơ Hữu Thỉnh về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang thu.
- Cảm nhận được tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết của nhà thơ Hữu Thỉnh.
- Bước đầu tìm hiểu nghệ thuật đặc sắc của bài thơ.
2. Kỹ năng:
- Rèn năng lực cảm thụ thơ ca.
- Rèn kỹ năng phân tích nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thơ.
3. Thái độ:
- Thái độ yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước
- Thái độ bảo vệ môi trường.
BÀI 24: SANG THU
BÀI 24: SANG THU
Muc 1: Giới thiệu bài mới.
Mục 2: Tiến trình bài dạy.
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản.
1. Đọc - cảm nhận chung.
2. Đọc - hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
b. Cảm nhận tinh tế trước sự đổi thay của cảnh vật lúc sang thu.
c. Cảm nhận về mùa thu bằng suy ngẫm, trải nghiệm.
Hoạt động 3: Tổng kết.
Hoạt động 4: Củng cố bài học.
Bản đồ tư duy
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà.
Mục 3: Kết thúc.
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Mục 1: Giới thiệu bài mới
Với Đỗ Phủ:
Khóm cúc chen ngang dòng lệ cũ
Con thuyền buộc chặt mối tình già


Với Nguyễn Khuyến:

.
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Với Xuân Diệu:

Đây mùa thu tới mùa thu tới
Với áo mơ phai dệt lá vàng

Với Lưu Trọng Lư:

Con nai vàng ngơ ngác
Đạp trên lá vàng khô
Sang thu
Hữu Thỉnh
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
- Hữu Thỉnh (1942), quê ở Vĩnh Phúc.
- Ông thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ. Từ một người lính trong binh chủng Tăng thiết giáp, ông trở thành nhà thơ quân đội.
- Hữu Thỉnh viết nhiều và viết rất hay về những con người, cuộc sống ở nông thôn.
- Thơ ông thiên về cảm nhận vẻ đẹp tĩnh lặng, thanh bình của thiên nhiên đất nước và cuộc sống, mang cảm xúc bâng khuâng, vấn vương trước đất trời trong trẻo, biến chuyển nhẹ nhàng.
1. Tác giả.
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
- Hữu Thỉnh (1942), quê ở Vĩnh Phúc.
- Ông thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ. Từ một người lính trong binh chủng Tăng thiết giáp, ông trở thành nhà thơ quân đội.
- Hữu Thỉnh viết nhiều và viết rất hay về những con người, cuộc sống ở nông thôn.
- Thơ ông thiên về cảm nhận vẻ đẹp tĩnh lặng, thanh bình của thiên nhiên đất nước và cuộc sống, mang cảm xúc bâng khuâng, vấn vương trước đất trời trong trẻo, biến chuyển nhẹ nhàng.
- Những tác phẩm chính: “Từ chiến hào tới thành phố”; “Thư mùa đông”; “Tình ca biển”; “Âm vang chiến hào”...
1. Tác giả.
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
a. Xuất xứ.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
- Bài thơ viết cuối năm 1977 khi đất nước đã thống nhất.
- In trong tập thơ “Từ chiến hào về thành phố.”
b. Chủ đề: Những cảm nhận tinh tế về biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt của đất trời từ hạ sang thu.
Văn bản: Sang thu
(Hữu Thỉnh)
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
- Thể thơ: 5 chữ
? Em có nhận xét gì về thể thơ và cấu trúc bài thơ.
- Cấu trúc: 3 phần
K1: Cảm nhận dấu hiệu
báo thu.
K2: Cảm nhận sự đổi thay của
cảnh vật lúc sang thu.
K3: Cảm nhận mùa thu bằng suy
ngẫm, trải nghiệm.
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
2. Đọc – hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
? Nhà thơ nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa qua dấu hiệu nào và bằng những giác quan nào?
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
2. Đọc – hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
Dấu hiệu sang thu
Cảm nhận bằng khứu giác, xúc giác
Cảm nhận bằng thị giác
Cảm xúc
Hương ổi
Phả
Sương chùng chình
Bỗng
Hình như
Gợi hình dung cụ thể hương ổi chín, gợi sự vận động nhẹ nhàng của gió đưa hương
Nhân hoá
Sương thu có ý chậm lại, quấn quýt bên ngõ xóm
Cảm giác bất ngờ
Cảm giác mơ hồ, chưa rõ ràng.
Gió se
 Sự giao thoa của tạo vật.  cảm xúc ngỡ ngàng, xao xuyến của nhà thơ.
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HiỂU CHUNG.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. ĐỌC – HiỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
2. Đọc – hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
 Sự giao thoa của tạo vật.  cảm xúc ngỡ ngàng, xao xuyến của nhà thơ.
b. Cảm nhận sự đổi thay của cảnh vật lúc sang thu.
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
? Không gian mùa thu được cảm nhận từ những hình ảnh nào.
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
2. Đọc – hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
 Sự giao thoa của tạo vật.  cảm xúc ngỡ
ngàng, xao xuyến của nhà thơ.
b. Cảm nhận sự đổi thay của cảnh vật lúc sang thu
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
+ Sông dềnh dàng >< chim vội vã  sự vận động tương phản.
+ Sông dềnh dàng  nghệ thuật nhân hoá + từ láy tượng hình  tả dòng sông trôi chậm  gợi suy nghĩ trầm tư.
+ Chim vội vã  nghệ thuật nhân hoá + từ láy gợi cảm  hơi thu se lạnh khiến lũ chim vội vã bay về phương Nam tránh rét.
 Sự đổi thay của tạo vật nhẹ nhàng mà rõ rệt.
Hai câu thơ: "Có đám mây mùa hạ, Vắt nửa mình sang thu" sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
Đúng - nhấn chuột để tiếp tục
Sai - nhấn chuột để tiếp tục
Bạn đã trả lời đúng!
Câu trả lời của bạn là:
Đáp án đúng là:
Bạn đã hoàn thành câu hỏi này
Bạn phải hoàn thành câu hỏi này mới được tiếp tục
BÀI 24: SANG THU
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
2. Đọc – hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
 Sự giao thoa của tạo vật.  cảm xúc ngỡ ngàng, xao xuyến của nhà thơ.
b. Cảm nhận sự đổi thay của cảnh vật lúc sang thu
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
+ Sông dềnh dàng >< chim vội vã  sự vận động tương phản.
+ Sông dềnh dàng  nghệ thuật nhân hoá + từ láy tượng hình  tả dòng sông trôi chậm  gợi suy nghĩ trầm tư.
+ Chim vội vã  nghệ thuật nhân hoá + từ láy gợi cảm  hơi thu se lạnh khiến lũ chim vội vã bay về phương Nam tránh rét.
 Sự đổi thay của tạo vật nhẹ nhàng mà rõ rệt.
? Em hãy phân tích cái hay của biện pháp nhân hoá trong hai câu thơ trên.
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
2. Đọc – hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
 Sự giao thoa của tạo vật.  cảm xúc ngỡ ngàng, xao xuyến của nhà thơ.
b. Cảm nhận sự đổi thay của cảnh vật lúc sang thu.
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
 Sự đổi thay của tạo vật nhẹ nhàng mà rõ rệt.
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Nghệ thuật nhân hoá
Mây mỏng như dải lụa treo trên bầu trời
Ranh giới giữa mùa hạ - mùa thu
 Cảm xúc say sưa, tâm hồn giao cảm với thiên nhiên.
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
2. Đọc – hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
 Sự giao thoa của tạo vật.  cảm xúc ngỡ ngàng, xao xuyến của nhà thơ.
b. Cảm nhận sự đổi thay của cảnh vật lúc sang thu.
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
 Sự đổi thay của tạo vật nhẹ nhàng mà rõ rệt.
 Cảm xúc say sưa, tâm hồn giao cảm với thiên nhiên.
c. Cảm nhận về mùa thu bằng suy ngẫm, trải nghiệm.
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Trên hàng cây đứng tuổi.
BÀI 24: SANG THU
? Những biểu hiện khác biệt nào của thời tiết khi chuyển từ hạ sang thu.
Sấm cũng bớt bất ngờ
BÀI 24: SANG THU
 Sự chuyển biến của các hiện tượng tự nhiên: hạ nhạt dần – thu đậm nét hơn.
 Sự quan sát tinh tế, tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ.
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Trên hàng cây đứng tuổi.
Sấm cũng bớt bất ngờ
BÀI 24: SANG THU
I. TÌM HIỂU CHUNG.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.
1. Đọc – cảm nhận chung.
2. Đọc – hiểu chi tiết.
a. Cảm nhận tinh tế của tác giả trước những dấu hiệu báo thu.
 Sự giao thoa của tạo vật.  cảm xúc ngỡ
ngàng, xao xuyến của nhà thơ.
b. Cảm nhận sự đổi thay của cảnh vật lúc sang thu.
 Sự đổi thay của tạo vật nhẹ nhàng mà rõ rệt.
 Cảm xúc say sưa, tâm hồn giao cảm với thiên nhiên.
c. Cảm nhận về mùa thu bằng suy ngẫm, trải nghiệm
Sự chuyển biến của các hiện tượng tự nhiên:
hạ nhạt dần – thu đậm nét hơn.
 Sự quan sát tinh tế, tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ.
Trên hàng cây đứng tuổi.
? Hai câu cuối mang nhiều tầng nghĩa? Hãy phân tích.
Có 2 tầng nghĩa:
+ Tả thực:Sang thu sấm thưa và nhỏ dần, không đủ sức lay động hàng cây đã bao mùa thay lá.
+ Ẩn dụ:
Sấm: những vang động bất thường của ngoại cảnh
Hàng cây đứng tuổi: Con người đã từng trải.
Khi đã từng trải, con người sẽ vững vàng hơn trước những thử thách cuộc đời
Sấm cũng bớt bất ngờ
TỔNG KẾT
CỦNG CỐ
? Vẽ bản đồ tư duy, khái quát lại nội dung bài học
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc bài thơ.
- Sưu tầm một số bài viết về mùa thu.
- Soạn bài: “Nói với con”.
TÀI LIỆU THAM KHẢO.
Sách giáo khoa Ngữ văn 9 tập 2 – NXB GD Việt nam
Sách hướng dẫn giáo viên môn Ngữ văn 9 tập 2 -NXB GD
Việt nam
Tham khảo một số bài giảng điện tử trên thư viện giáo án
điện tử: http://baigiang.violet.vn/
Một số hình ảnh được download tại trang: http://thienvanbachkhoa.org ; http://congminhnt.violet.vn
Năm học: 2012 - 2013
CHúC
CáC
THầY
CÔ
MạNH
KHOẻ
CÔNG
TáC
TốT
CHúC
CáC
EM
CHĂM
NGOAN
HọC
GIỏI
XIN CHÂN THÀNH
CẢM ƠN!