Đọc thuộc và diễn cảm :” Bài thơ về tiểu đội xe không kính “. Nêu cảm nhận ngắn gọn của em về hình ảnh người lính lái xe ?.
KIỂM TRA BÀI CŨ
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦYCÔ GIÁO VỀ DỰ HỘI GIẢNG
gi¸o viªn giái
GV thực hiện: Vũ Thị Viện
Ngữ văn Tiết 51
Đoàn thuyền đánh cá
( Huy Cận)
Ngữ văn Tiết 51: Đoàn thuyền đánh cá
I. Đọc và tìm hiểu chung
1, Tác giả
-Cù Huy Cận ( 1919 – 2005 )
-Quê ở Vụ Quang Hà Tĩnh
- Nhà thơ nổi tiếng trong phong trào thơ mới với tập Lửa thiêng .
-Tham gia CM từ sau 1945, giữ nhiều trọng trách trong chính quyền CM. Là nhà thơ tiêu biểu của nền thơ Hiện Đại Việt Nam
- Được Nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNTnăm 1996.
2, Tác phẩm:
* Bố cục:3 phần
- Hai khổ thơ đầu: Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của người đi biển.
Bốn khổ thơ tiếp theo: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.
Khổ thơ cuối: Cảnh đoàn thuyền trở về.
Ngữ văn Tiết 51: Đoàn thuyền đánh cá
I. Đọc và tìm hiểu chung
1, Tác giả
*Thể thơ:
*HC sáng tác:


*PTBĐ:
Thất ngôn trường thiên
-Năm 1958 in trong tập thơ trời mỗi ngày lại sáng
-Sau chuyến đi thực tế ở vùng biển Quảng Ninh
Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Ngữ văn Tiết 51: Đoàn thuyền đánh cá
I. Đọc và tìm hiểu chung
II. Đọc, hiểu văn bản
1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của người đi biển.
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa
So sánh, nhân hoá liên tưởng
-Hoàng hôn trên biển đẹp rực rỡ.
-Vũ trụ như một ngôi nhà lớn, ngôi nhà vĩ đại ấy bước vào thời kỳ nghỉ ngơi.
* Cảnh đoàn thuyền ra khơi
Đoàn thuyền ra khơi trong thời điểm biển về đêm. Cảnh biển vừa đẹp, vừa rộng lại vừa gần gũi, ấm áp với con người.
Ngữ văn Tiết 51: Đoàn thuyền đánh cá
I. Đọc
II. Đọc, hiểu văn bản
1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của người đi biển.
* Cảnh đoàn thuyền ra khơi
* Tâm trạng của người đi biển
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
- Sự gắn kết ba sự vật hiện tượng( cánh buồm, gió khơi, câu hát)=> tạo ra một hình ảnh khoẻ, lạ mà thật.
- óc tưởng tưọng phong phú, bút pháp lãng mạn đưa ra một hình ảnh bất ngờ " Câu hát căng buồm"
Con người ra khơi trong tâm trạng náo nức, khí thế lạc quan phấn khởi và điều đó đã trở thành sức mạnh cùng gió biển làm căng cánh buồm để con thuyền lướt sóng ra khơi.
và tìm hiểu chung
I. Đọc
II. Đọc, hiểu văn bản
1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của người đi biển.
2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.
* Hình ảnh đoàn thuyền
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển
Dàn đan thế trận lưới vây giăng
Ngữ văn Tiết 51: Đoàn thuyền đánh cá
và tìm hiểu chung
2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.
* Hình ảnh đoàn thuyền
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển
Dàn đan thế trận lưới vây giăng
Hình ảnh con thuyền đặt trong mối quan hệ với: gió, buồm trăng, mây cao, biển bằng
- Sử dụng thủ pháp phóng đại và những liên tưởng độc đáo
=> Không gian mênh mông nhưng con thuyền cũng lớn lao, kì vĩ.
=> Cuộc đánh cá như một trận chiến, trận chiến trên mặt trận lao động nhằm chinh phục biển khơi.
Hình ảnh đoàn thuyền tung hoành giữa biển trời mênh mông và làm chủ cả biển khơi.
2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.
* Hình ảnh biển cả
- Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
- Cái đuôi em vẫy trăng vàng choé.
- Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông,
Các hình ảnh liệt kê
Trí tưởng tượng phong phú
Nghệ thuật phối sắc đặc biệt, tài tình
Cá đẹp. rực rỡ, lộng lẫy, huyền ảo, bầy cá như những nàng tiên trong vũ hội.
Ca ngợi biển cả thanh bình, giàu có => biển là một kho hải sản phong phú.
2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.
* Hình ảnh người dân chài với công việc đánh cá trên biển
Ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
- Bút pháp lãng mạn cùng những liên tưởng độc đáo
=> Biến công việc nặng nề thành niềm vui, lòng yêu đời chan chứa.
Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng
- Tả thực " kéo xoăn tay": kéo lưới bằng tất cả sức lực.
Những người dân chài làm việc với niềm hăng hái say sưa của những người dân làm chủ đất nước, họ lao động với tất cả sức lực trí tuệ, tình yêu biển, yêu nghề.
3/ Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về :
Hình ảnh hoán dụ và ẩn dụ đẹp vừa gợi tả cảnh bình binh trên biển rực rỡ, tráng lệ, vừa ca ngợi niềm vui của con người vừa đạt được thành quả lao động mỹ mãn
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau :
“ Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”
3. Cảnh đoàn thuyền trở về
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi.
3. Cảnh đoàn thuyền trở về
Câu hát căng buồm với gió khơi
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi.
Khổ thơ cuối hô ứng với khổ thơ đầu tạo hai cảnh đối xứng.
Dòng thơ đầu được lặp lại với dòng thơ ở khổ đầu.
- Sử dụng nhân hoá, hoán dụ và cách nói khoa trương.
Biểu hiện nhịp tuần hoàn của vũ trụ.
Tiếng hát xuất hiện suốt bài thơ : khúc ca lao động đầy hứng thú
=>Cảnh tượng thiên nhiên kỳ vĩ, con người chạy đua cùng thời gian.
Đoàn thuyền trở về trong khung cảnh một ngày mới bắt đầu, con người chạy đua với thời gian, tranh thủ thời gian để lao động và đã thu được thành quả to lớn.
2/ Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển :
. Tìm những câu thơ miêu tả vẻ
đẹp rực rỡ của các loài cá trên
biển đêm ?
Vẻ đẹp các loài cá biển:
+ Cá thu …luồng sáng .
+ Cá nhụ , cá chim, cá đé.
+ Cá song lấp lánh trăng
vàng chóe
Vẩy bạc đuôi vàng loé
rạng đông
Để miêu tả vẻ đẹp của các loài
cá tác giả sử dụng biện pháp
nghệ thuật gì ?
Được sáng tạo bằng liên
tưởng , tưởng tượng và từ
sự quan sát thực để làm giàu có thêm cái đẹp vốn có trong tự nhiên .
III/ Tổng kết
.1/ Nghệ thuật:
-Bút pháp lãng mạn , hình ảnh liên tưởng
-Âm hưởng khỏe khoắn, hào hùng, giàu nhạc điệu
-Sö dông biÖn ph¸p tu tõ ®a d¹ng phong phó
Em có nhận xét gì về nghệ thuật của bài thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá ?
Với bút pháp nghệ thuật ấy làm nổi bật nội dung gì ?
2/ Nội dung :
- Ca ngợi sự giàu đẹp của biển
Ca ngợi những con người mới
Thể hiện niềm tự hào của tác giả trước đất nước và cuộc sống mới
III.Luyện tập
1, Câu thơ " Dàn đan thế trận lưới vây giăng" có ý nghiã gì?
A- Cuộc đánh cá là một cuộc du thuyền
B- Cuộc đánh cá bắt đầu diễn ra sôi nổi hào hứng
C- Cuộc đánh cá diễn ra như một trận đánh, lao động thực sự là chiến đấu.
D- Được đánh cá ngoài biển khơi là một thú vui
2, Nhà thơ dùng biện pháp tu từ gì để ca ngợi biển trong hai câu thơ sau?
" Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta từ thuở nào"
A- Nhân hoá và ẩn dụ C- Hoán dụ và so sánh
B- Nhân hoá và so sánh D- ẩn dụ và hoán dụ
3, Phân tích khổ đầu hoặc khổ cuối bài thơ.
KháI quát bài thơ :Đoàn thuyền đánh cá
- Xây dựng hình ảnh lãng mạn bằng trí tưởng tượng phong phú
- Âm hưởng khoẻ khoắn, hào hùng, bay bổng
- Gieo vần linh hoạt, vần trắc đan xen vần bằng
Cảnh đoàn thuyền ra khơi
- Biển về đêm đẹp, rộng, gần gũi, ấm áp.
- Con người náo nức lạc quan, phấn khởi.
Cảnh lao động của đoàn thuyền trên biển
-Đoàn thuyền tung hoành làm chủ biển khơi.
- Người dân chài làm việc hăng hái, khoẻ khoắn, say sưa.
- Biển là một kho hải sản phong phú, đa dạng.
Cảnh đoàn thuyền trở về
- Khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ.
- Con người chạy đua với thời gian.
-Thành quả của lao động, niềm vui của con người.
-Nhiều hình ảnh tráng lệ, thể hiện sự hài hoà giữa thiên nhiên và người lao động.
- Bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của tác giả trước đất nước và cuộc sống.
Ghi nhớ
Hướng dẫn về nhà
Học thuộc lòng bài thơ " Đoàn thuyền đánh cá"
Phân tích cảnh thiên nhiên và cảnh lao động của người dân chài trên biển.
Soạn bài " Bếp lửa" của Bằng Việt.
Xin trân trọng cảm ơn!