Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
Kiểm tra bài cũ
-Làm thế nào để tạo ra dòng điện trong cuộn dây dẫn kín?
-Dòng điện được tạo ra như trên gọi là dòng địên gì?
-Có mấy cách để tạo ra dòng điện trên?
Trả lời:
- Cho một đầu của nam châm chuyển động lại gần hay ra xa một đầu của cuộn dây dẫn kín thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện.
- Dòng điện trên gọi là dòng điện cảm ứng.
- Có 2 cách dùng nam châm tạo ra dòng điện cảm ứng:
+ Dùng nam châm vĩnh cửu.
+ Dùng nam châm điện.
-Làm thế nào để tạo ra dòng điện trong cuộn dây dẫn kín?
-Dòng điện được tạo ra như trên gọi là dòng địên gì?
-Có mấy cách để tạo ra dòng điện trên?
- Trong thí nghiệm dùng nam châm điện như ở hình 31.3-SGK, làm thế nào để tạo ra dòng điện cảm ứng nếu công tắc cứ đóng?
- Có trường hợp nào mà nam châm chuyển động so với cuộn dây mà trong cuộn dây không xuất hiện dòng điện cảm ứng?
=> Vậy điều kiện để xuất hiện dòng điện cảm ứng là gì?
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
Ta đã biết xung quanh nam châm có từ trường (dù là nam châm vĩnh cửu hay nam châm điện). Các nhà bác học cho rằng chính từ trường gây ra dòng điện trong cuộn dây dẫn kín.
Ta không quan sát được từ trường bằng mắt thường nhưng ta đã biết từ trường được biểu diễn bằng các đường sức từ. Vậy hãy xét xem trong các thí nghiệm của bài trước, sồ đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây có biến đổi không.
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
Quan sát hình 32.1-SGK, thảo luận nhóm nhỏ C1.
=> Khi đưa môt cực của nam châm lại gần hay ra xa một cuộn dây dẫn kín thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây thay đổi như thế nào?
Nhận xét 1: Khi đưa môt cực của nam châm lại gần hay ra xa một cuộn dây dẫn kín thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng hoặc giảm (biến thiên).
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
Đưa thanh nam châm lại gần hay ra xa cuộn dây dẫn kín sao cho trục của ống dây vuông góc với thanh nam châm thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây có biến thiên không?
Trả lời: Không, vì khi đó các đường sức từ gần như song song với mặt phẳng của các vòng dây (không có các đường sức từ xuyên qua tiết diện của ống dây).
BT1
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
Khi cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn kín thì thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây có biến thiên không?
BT2
Trả lời: Có, vì khi đó các đường sức từ xuyên qua tiết diện của ống dây, mà các đường sức từ càng gần ở hai đầu của nam châm càng dày (mau). Càng xa càng thưa .
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
II. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
- Quan sát lại thí nghiệm ở hình 31.2
- Hoạt động nhóm C2.
- Thảo Luận: Trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín.
Có
Có
Không
Không
Có
Có
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
Nhận xét 2: Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín đặt trong từ trường của một nam châm khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên.
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
II. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
C4. Vì sao trong thí nghiệm bên, khi đóng hay ngắt mạch điện của nam châm điện thì trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng?
Trả lời: Vì khi đóng hay ngắt mạch thì từ trường của nam châm điện biến thiên (số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên) => trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
Nhận xét 2: Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín đặt trong từ trường của một nam châm khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên.
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
II. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Nhận xét 1: Khi đưa môt cực của nam châm lại gần hay ra xa một cuộn dây dẫn kín thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng hoặc giảm (biến thiên).
Kết luận: Trong mọi trường hợp, khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín biến thiên thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
II. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Một mạch kín chuyển động song song với đường sức
từ của một từ trường đều. Dòng điện trong mạch:
BT3
D. bằng không.
C. phụ thuộc vào độ lớn của từ trường.
B. phụ thuộc vào hình dáng của mạch.
A. phụ thuộc vào diện tích của mạch.
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
II. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
III. Vận dụng.
C4. Giải thích vì sao khi quay cái núm của đinamô xe đạp thì đèn xe lại sáng?
Trả lời: Vì khi đó số đường sức từ xuyên qua cuộn dây dẫn kín của đinamô xe đạp biến thiên.
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
II. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
II. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
III. Vận dụng.
C5. Giải thích tại sao khi cho nam châm quay như hình bên thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng?
Trả lời: Vì khi đó số đường sức từ xuyên qua cuộn dây dẫn kín biến thiên.
Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
I. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
II. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
III. Vận dụng.
Như vậy không phải cứ nam châm quay là trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng mà điều kiện để trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng là:
Cuộn dây phải kín
Số đường sức từ xuyên qua tiét diện của cuộn dây phải biến thiên.
hướng dẫn về nhà
-Học thuộc ghi nhớ
-Làm các bài tập trong SBT
-Nghiên cứu trước bài 33
Xin chân thành cảm ơn các thày cô
và các em đã tham dự tiết học!